প্ৰেমৰ সপ্তাহত জানক তাজমহলৰ বিষয়ে...

চলি আছে প্ৰেমৰ সপ্তাহ। কিন্তু প্ৰকৃতাৰ্থত প্ৰেমৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট সপ্তাহ নাথাকে।প্ৰেম সদায় বিশেষ। এই প্ৰেমৰ সপ্তাহক জানো আহক প্ৰেমৰ এক অনন্য প্ৰতীক হিচাপে পৰিচিত তাজমহল বিষয়ে। 

প্রেম এক স্বর্গীয় অনুভূতি। যি জীৱনক ৰঙীন আৰু পূৰ্ণৰূপে বিকশিত কৰে। ফেব্ৰুৱাৰী মাহটো অতি বিশেষ। কিয়নো ফেব্ৰুৱাৰী মাহক প্ৰেমৰ মাহ বুলি কোৱা হয়। বছৰটোত প্ৰেমৰ দিনবোৰ এই মাহতে উদযাপন কৰা হয়।সাত দিনীয়া প্ৰেমৰ উৎসৱ এই ফেব্ৰুৱাৰীৰ দ্বিতীয় সপ্তাহৰ পৰা আৰম্ভ হয়। কিন্তু আচলতে প্ৰেমৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট সপ্তাহ নাথাকে। প্ৰেম সদায় বিশেষ। 

প্ৰেমৰ এক অনন্য প্ৰতীক হিচাপে চিৰবন্দিত হৈ আহিছে তাজমহল। মোগল সম্ৰাট শ্বাহজাহানে পত্নী মমতাজৰ স্মৃতি চিৰযুগমীয়া কৰি ৰাখিবলৈ তেওঁৰ কবৰত নিৰ্মাণ কৰিছিল এই বিখ্যাত স্মৃতিসৌধটি।মমতাজৰ প্ৰকৃত নাম আছিল অৰ্জুমন্দ বানো বেগম। তেওঁৰ ককাদেউতাক আছিল আকবৰৰ ৰাজদৰবাৰৰ বিষয়া। আনহাতে অৰ্জুমন্দ বানোৰ পেহীয়েক মহাৰ-উন-নিছাৰ ওৰফে নূৰজাহানৰ বিবাহ হৈছিল শ্বাহজাহানৰ পিতৃ জাহাংগীৰৰ সৈতে। ইতিহাস মতে- উচ্চ পৰ্যায়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা মমতাজৰ সৌন্দৰ্য্যৰ বিষয়ে সেইসময়ত চলিছিল ব্যাপক চৰ্চা। কিন্তু এই বিশ্ববিখ্যাত তাজমহল পৃথিৱীৰ সাতটা আশ্চৰ্য্যৰ ভিতৰত অন্যতম । প্ৰেমৰ প্ৰতীক হিচাপে পৰিচিত তাজমহলৰ আছে বহু কাহিনী। শ্বাহজাহানে পত্নী মমতাজৰ স্মৃতিত এই বিশ্ববিখ্যাত তাজমহল নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূৰ্বে তাজমহলৰ নাম বেলেগ আছিল, যিটো কমসংখ্যক লোকেহে জানিছিল।যেতিয়া মমতাজক সমাধিস্থলত সমাধিস্থ কৰা হৈছিল, তেতিয়া মোগল সম্ৰাট শ্বাহজাহানে এই ভৱনটোৰ নাম ৰাখিছিল ‘ৰৌজা-ই-মুনাভৰা’। কিন্তু কিছুদিনৰ পাছত ইয়াৰ নাম সলনি কৰি তাজমহল নামেৰে নামাকৰণ কৰা হৈছিল। 

তাজমহলৰ গাঁথনি আৰু বিন্যাসঃ 

তাজমহলৰ স্থাপত্য পাৰ্চিয়া আৰু প্ৰাচীন মোগল কলাৰ ওপৰত আধাৰিত।পাৰ্চিয়া ৰাজবংশৰ কলা আৰু বহুতো মোগল ভৱনৰ দৰে অট্টালিকা, গুৰ-ই-আমিৰ, হুমাইউনৰ সমাধি, ইতমাদুদ-দাউলাহৰ সমাধি আৰু দিল্লীৰ শ্বাহজাহানৰ জামা মছজিদ হৈছে তাজমহলৰ নিৰ্মাণ কলাৰ আধাৰ।ইতিহাস অনুসৰি, তাজমহল নিৰ্মাণৰ বাবে ২৮টা ভিন্ন প্ৰকাৰৰ শিল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। এই বাবেই ইমান বছৰৰ পাছতো এই সমাধিস্থল একেই আছে। তাজমহল নিৰ্মাণৰ বাবে ২০ হাজাৰৰো অধিক শ্ৰমিক নিয়োগ কৰা হৈছিল। তাজমহল নিৰ্মাণৰ সময়ত শ্বাহজাহানে ইয়াৰ শিখৰত ৪০ হাজাৰ তোলা সোণেৰে নিৰ্মিত এটা কলহ ৰাখিছিল। যাৰ দৈৰ্ঘ্য আছিল ৩০ ফুট ৬ ইঞ্চি।

তাজমহলৰ বিভিন্ন অংশঃ 

তাজমহলৰ মুখ্য হলত শ্বাহজাহান আৰু মমতাজ মহলৰ সমাধি আছে। দুয়োৰে সমাধি  অতি সুন্দৰকৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। এই সমাধি দুটা নিম্নতম মজিয়াত অৱস্থিত। সমাধি নিৰ্মাণৰ বাবে তাজমহলৰ ওপৰত গম্বুজ, গম্বুজ ছাতা আৰু মিনাৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। 

সমাধিঃ 

মমতাজৰ সমাধিটো তাজমহলৰ কেন্দ্ৰবিন্দু । ই ডাঙৰ, বগা মাৰ্বেলৰে নিৰ্মিত। মমতাজৰ সমাধি প্ৰায় ৪২ একৰ ভূমিত বিয়পি আছে। ইয়াৰ চাৰিওফালে আছে বিশাল বাগিচা। এই সমাধিৰ ভিত্তি বৰ্গ। বৰ্গটোৰ প্ৰতিটো কাষ ৫৫ মিটাৰ। আচলতে, অট্টালিকাটোৰ আকাৰ অষ্টভুজাকৃতিৰ, কিন্তু ইয়াৰ কোণৰ বেৰবোৰ চাৰিটা কাষৰ বাকী অংশৰ পৰা অতি উচ্চ,সেয়েহে অট্টালিকাটোৰ ভিত্তিৰ আকাৰক বৰ্গ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

গম্বুজঃ 

বগা মাৰ্বেলৰ গম্বুজটো মমতাজ মহলৰ সমাধিৰ শীৰ্ষত আছে। কিৰিট ৰসটো গম্বুজৰ ওপৰত অৱস্থিত। এই কলস হৈছে পাৰ্চী আৰু হিন্দু বস্তু কলাৰ মুখ্য উপাদান।

তাজমহলৰ প্ৰবন্ধসমূহঃ 

তাজমহলত প্ৰৱেশ কৰাৰ লগে লগে অতি সুন্দৰ লেখসমূহ দেখা যায়। প্ৰবন্ধবোৰ ল’ৰিডা ষ্টবি লিপিত লিখা হৈছে। এই প্ৰবন্ধবোৰৰ কৃতিত্ব পাৰ্চী কেৰাণী অমানত খানক দিয়া হয়।এই প্ৰবন্ধটো জেছপাৰৰ দ্বাৰা বগা মাৰ্বেলৰ অংকন কৰা হৈছে। তাজমহলৰ প্ৰবন্ধটোত বহুতো সুৰা বৰ্ণনা কৰা হৈছে। এই সুৰাত কোৰাণৰ বহু কথা উল্লেখ আছে।

এই খিনিতে উল্লেখ কৰিব লাগিব যে- তাজমহলৰ ২০টাতকৈ অধিক কোঠা আছে । আৰু এই কোঠাৰো আছে ৰহস্য। ইপিনে এই কোঠাবোৰক লৈ প্ৰধানকৈ দুটা ধাৰণা প্ৰচলিত হৈ আহিছে। ইতিহাসবিদৰ মতে- এই কোঠাবোৰৰ ভিতৰত হিন্দু দেৱ-দেৱীৰ মূৰ্তি বা শিৱ মন্দিৰৰ অৱশেষ লুকাই আছে।তেওঁলোকৰ দাবী যে-তাজমহল আচলতে 'তেজো মহালয়' নামৰ এটা শিৱ মন্দিৰহে আছিল। আনহাতে, ভাৰতীয় পুৰাতত্ত্ব জৰীপ বিভাগৰ মতে, এই কোঠাবোৰত কোনো ধৰণৰ হিন্দু দেৱ-দেৱীৰ মূৰ্তি বা শিৱ মন্দিৰৰ অৱশেষ লুকাই থোৱা নাই।

এইবোৰ কেৱল সৌধটোৰ গাঁথনি মজবুত কৰিবলৈ নিৰ্মাণ কৰা একো একোটা অংশহে। ভাৰতীয় পুৰাতত্ত্ব জৰীপ বিভাগে ২০২২ চনত এই কোঠাসমূহৰ ভিতৰৰ কিছুমান ছবি ৰাজহুৱা কৰিছিল।